ارزیابی بلوغ BPM
پیش از هر تصمیمی برای تحول فرآیندی، بدانید دقیقاً کجای مسیر ایستادهاید
«ارزیابی بلوغ BPM» نشان میدهد سازمان شما در ۴ قابلیت کلیدی لازم برای مدیریت فرآیندمحور — رهبری، فرهنگ، تخصص و حاکمیت — دقیقاً در چه سطحی قرار دارد و برای ارتقای این قابلیتها، پیش از هر پروژه بهبود فرآیند یا استقرار BPMS، چه اقدامی با چه اولویتی باید انجام شود.
آگاهی
آغازین
نهادینهشده
پیشرو
این سؤالها برایتان آشناست؟
اغلب سازمانهایی که سراغ بهبود فرآیند یا خرید BPMS میروند، دقیقاً نمیدانند مشکل واقعی از کجا شروع شده است.
هزینه کردید، اما نتیجه محسوس نگرفتید
پروژه بهبود فرآیند یا استقرار نرمافزار انجام شده، اما بعد از مدتی همهچیز به روال قبل برگشته است.
نمیدانید از کجا شروع کنید
فرهنگسازی؟ طراحی مجدد فرآیندها؟ خرید BPMS؟ بدون تصویر روشن از وضعیت فعلی، هر انتخابی حدسی است.
مدیران، تصویر یکسانی از وضعیت ندارند
مدیرعامل، معاونتها و واحدهای اجرایی هر کدام برداشت متفاوتی از میزان آمادگی سازمان برای تحول دارند.
پروژههای بهبود قبلی، روی کاغذ ماندهاند
گزارشها و طرحهای خوبی تهیه شده، اما بدون نقشه راه اجرایی و اولویتبندی، هرگز عملیاتی نشدهاند.
«در تحول فرآیندی، دقیقاً مثل زندگی، دانستنِ جایگاه فعلی و داشتن یک نقشه راه، همیشه بهتر از کورمالکورمال حرکت کردن در تاریکی است.»
ارزیابی بر اساس مدل Hammer PEMM انجام میشود
مدل «بلوغ فرآیند و سازمان» (Process & Enterprise Maturity Model) که توسط مایکل همر — پدر مهندسی مجدد فرآیندهای کسبوکار — طراحی و در Harvard Business Review معرفی شد، دو دسته مشخصه دارد: توانمندسازهای هر فرآیند بهصورت مجزا، و قابلیتهای کلی سازمان برای پشتیبانی از فرآیندها.
دامنه این خدمت، دقیقاً همان ۴ قابلیت سازمانی زیر است — این ارزیابی وارد سطح تکتک فرآیندهای شما (مثل فرآیند فروش یا تدارکات) نمیشود؛ بلکه زیرساخت و آمادگی کلی سازمان برای موفقیت هر پروژه بهبود فرآیند را میسنجد.
۴ قابلیت سازمانی
سطح کل «سازمان» — سنجیده در سطوح E1 تا E4- ۱
رهبری (Leadership)
حمایت واقعی مدیران ارشد از رویکرد فرآیندمحور.
- ۲
فرهنگ (Culture)
مشتریمداری، کار تیمی و پاسخگویی فردی در سازمان.
- ۳
تخصص (Expertise)
در اختیار داشتن افراد و روششناسی برای بازطراحی فرآیندها.
- ۴
حاکمیت (Governance)
سازوکار مدیریت پروژههای پیچیده تحول و تغییر.
۵ توانمندساز فرآیندی
سطح یک «فرآیند» مشخص — خارج از دامنه این خدمت- ۱
طراحی (Design)
یکپارچگی و کامل بودن طراحی فرآیند از ابتدا تا انتها.
- ۲
مجریان (Performers)
دانش، مهارت و رفتار افرادی که فرآیند را اجرا میکنند.
- ۳
مالک فرآیند (Owner)
وجود یک مدیر ارشد پاسخگو نسبت به عملکرد فرآیند.
- ۴
زیرساخت (Infrastructure)
همراستایی سیستمهای اطلاعاتی و منابع انسانی با نیاز فرآیند.
- ۵
شاخصها (Metrics)
تعریف و استفاده درست از معیارهای سنجش عملکرد فرآیند.
۴ سطح بلوغ قابلیت سازمانی، از آگاهی تا پیشرو
در پایان ارزیابی، دقیقاً میدانید هر یک از ۴ قابلیت سازمانی شما در کدام سطح قرار دارد.
آگاهی
درک اولیه از رویکرد فرآیندمحور شکل گرفته، اما اقدامات پراکنده و فردی است.
آغازین
حمایت مدیریت شکل گرفته و برخی واحدها روی این مسیر فعال شدهاند.
نهادینهشده
رویکرد فرآیندمحور در قالب ساختار و رویه رسمی در سازمان جاافتاده است.
پیشرو
مدیریت فرآیند به مزیت رقابتی تبدیل شده و حتی به تأمینکنندگان و مشتریان نیز تسری یافته است.
۴ گام تا نقشه راه اجرایی BPM
فرآیندی ساختاریافته، مشارکتی و بدون اختلال در فعالیت روزمره سازمان — معمولاً در بازهای ۴ تا ۶ هفتهای.
نشست همراستاسازی مدیران ارشد
معرفی چرخه عمر تحول فرآیندی، تبیین اهداف پروژه با حضور مدیرعامل و معاونتهای اثرگذار، و همسو کردن انتظارات از ابتدای مسیر.
ارزیابی آمادگی سازمان برای تحول
بررسی اسناد راهبردی و گزارشهای موجود، و مصاحبه ساختاریافته با مدیران و صاحبان فرآیندهای کلیدی برای شناخت وضعیت واقعی.
ارزیابی ۴ قابلیت سازمانی بر پایه مدل همر
برگزاری کارگاه آموزشی مدل PEMM و تکمیل کارت امتیاز رنگی (سبز / زرد / قرمز) برای هر یک از ۱۳ مؤلفه در ۴ قابلیت سازمانی — رهبری، فرهنگ، تخصص و حاکمیت.
تدوین و ارائه نقشه راه اجرای BPM
تهیه گزارش نهایی ارزیابی و بلوغ، اولویتبندی اقدامات، و ارائه نقشه راه در نشستی رسمی با حضور مدیریت ارشد سازمان.
چیزی که در پایان پروژه تحویل میگیرید
گزارش ارزیابی وضعیت موجود
تحلیل دقیق نقاط قوت و شکافهای فرآیندی و سازمانی.
کارت امتیاز بلوغ رنگی
وضعیت هر یک از ۱۳ مؤلفه ۴ قابلیت سازمانی، در قالب سبز، زرد و قرمز.
نقشه راه اجرایی و اولویتبندیشده
اقدامات مشخص، به ترتیب اولویت و اثرگذاری بر عملکرد.
ارائه مدیریتی برای تیم رهبری
جلسه ارائه نتایج و نقشه راه برای مدیران ارشد سازمان.
این مدل در عمل چه نتایجی داشته است؟
نمونههایی از نتایج شرکتهای بزرگ جهانی که مدل PEMM را برای تحول فرآیندی خود به کار گرفتهاند.
کاهش افت تولید برنامهریزینشده در پالایشگاه پورت آرتور پس از ارتقای بلوغ فرآیندی.
افزایش سهم «سفارشهای کامل و بدون نقص» در فرآیند سفارش تا وصول وجه.
کاهش زمان پاسخدهی به درخواست پیشنهاد قیمت مشتریان و رشد ۷۰٪ نرخ برد.
افزایش دقت زمان تحویل محصولات جدید پس از بازطراحی فرآیند بر پایه مدل بلوغ.
منبع: «The Process Audit» — Michael Hammer, Harvard Business Review, April 2007
تیمی که این مدل را میشناسد و در ایران پیاده کرده است
مهدی جلالی
تحلیلگر و مشاور مدیریت فرآیندهای کسبوکار
- بنیانگذار وبسایت تخصصی BPMN.ir
- مدیرعامل شرکت مبتکران ایدهپرداز نوین روژمان
- بنیانگذار گروه مشاوران مدیریت فرآیند ایران
- بنیانگذار دورهمی تخصصی BPMTalk در ایران
- سابقه مشاوره و اجرا در بیش از ۷۰ پروژه صنعتی و دولتی
برخی از سازمانهایی که با ما همکاری کردهاند
بیش از ۷۰ پروژه در قالب کارگاه آموزشی BPM/BPMN، مشاوره انتخاب BPMS، مشاوره بهبود فرآیند و ارزیابی بلوغ — در صنایعی از نفت و پتروشیمی تا خودروسازی، ارتباطات و شهرداریها.
پیش از تماس، این نکات را بدانید
این ارزیابی چه مدت زمان میبرد؟
بسته به اندازه سازمان و تعداد واحدها و مدیرانی که باید در مصاحبهها و کارگاه ارزیابی مشارکت کنند، معمولاً کل پروژه بین ۴ تا ۶ هفته و با حداقل درگیری زمانی مدیران طول میکشد.
این خدمت برای چه سازمانهایی مناسب است؟
سازمانهایی که قصد شروع پروژه BPM/BPMS دارند، یا پروژههای بهبود قبلیشان به نتیجه پایدار نرسیده و میخواهند پیش از ادامه مسیر، تصویر روشنی از وضعیت واقعی خود داشته باشند.
تفاوت این ارزیابی با ممیزی استاندارد ISO چیست؟
ممیزی ISO انطباق با یک استاندارد را میسنجد؛ این ارزیابی، آمادگی واقعی سازمان برای اجرای فرآیندهای با عملکرد بالا و پایدار را نشان میدهد و مستقیماً به نقشه راه اجرایی ختم میشود.
آیا در این ارزیابی، تکتک فرآیندهای سازمان من هم بررسی میشود؟
خیر. این خدمت وارد سطح تکتک فرآیندها (مثل فرآیند فروش یا تدارکات) نمیشود. تمرکز آن صرفاً بر ۴ قابلیت سازمانی — رهبری، فرهنگ، تخصص و حاکمیت — است؛ همان زیرساختی که موفقیت هر پروژه بهبود فرآیند یا استقرار BPMS در آینده به آن وابسته است.
خروجی نهایی دقیقاً چیست؟
گزارش تحلیلی وضعیت موجود، کارت امتیاز بلوغ رنگی برای هر یک از ۴ قابلیت سازمانی، و یک نقشه راه اولویتبندیشده که در جلسهای رسمی به مدیریت ارشد سازمان ارائه میشود.
هزینه این خدمت چقدر است؟
هزینه بر اساس اندازه سازمان، تعداد واحدها و مدیران درگیر و دامنه کار محاسبه میشود. برای دریافت پیشنهاد دقیق و رایگان، فرم درخواست مشاوره را تکمیل کنید.
آمادهاید بدانید ۴ قابلیت سازمانی شما دقیقاً در چه سطحی است؟
در یک گفتگوی کوتاه و رایگان، دامنه ارزیابی، زمانبندی و مسیر پیشنهادی برای سازمان شما را شفاف میکنیم.